ਹਾਂ ਜੀ, ਬਿਲਕੁਲ। ਜਿੰਨੇ ਰੰਗ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਨੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੰਗ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹਰ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ, ਸੰਪੂਰਨ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਹੈ।
ਪਰ ‘ਕਿਸਮਾਂ’ ਕਹਿ ਕੇ ਅਸੀਂ ਲੇਬਲ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ‘ਕਿਸਮਾਂ’ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ — ‘ਸੁਭਾਅ’ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ‘ਸੁਫ਼ਨੇ’ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ‘ਹਾਲਾਤ’ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।
ਮੈਂ ਜਿੰਨਾ ਕੁ ਜਾਣਿਆ, ਉਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਾਂਝੇ ਸੁਭਾਅ:
- ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ
ਬਾਹਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਘੱਟ ਬੋਲਦੀਆਂ। ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਡੂੰਘੀਆਂ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ, ਸਭ ਸੁਣਦੀਆਂ, ਤੇ ਵਕਤ ਆਉਣ ਤੇ ਐਸਾ ਬੋਲਦੀਆਂ ਕਿ ਸਾਰੀ ਮਹਿਫ਼ਲ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਂਦੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ — “ਡੂੰਘੇ ਦਰਿਆ ਚੁੱਪ ਵਗਦੇ ਨੇ।” - ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਰਗੀਆਂ
ਹਰ ਗੱਲ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਨਾ-ਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲ ਪੈਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਤੇਜ਼’ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੱਕ — ਕੌਮ ਦਾ ਸਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਉੱਚਾ ਰੱਖਿਆ। - ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਵਰਗੀਆਂ
ਘਰ ਨੂੰ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਸਭ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਆਪ ਭੁੱਖੀ ਰਹਿ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ‘ਰਾਣੋ’ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਉਹੀ ਫਿਤਰਤ ਹੈ। - ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਦੇ ਖੰਭ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ
ਡਾਕਟਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਪਾਇਲਟ, ਫੌਜੀ, ਲੇਖਕ, ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੰਦ ਤੱਕ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ। ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਯਾਦ ਹੈ ਨਾ? - ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ
ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਬੋਲੀ, ਬਾਣਾ, ਗਿੱਧਾ, ਲੋਕ-ਗੀਤ, ਰਸਮਾਂ-ਰਿਵਾਜ਼ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸ. ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸਾਰੰਗ ਜੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ।
ਪਰ ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਜੀ:
ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ‘ਕਿਸਮ’ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇੱਕੋ ਕੁੜੀ ਵੇਲੇ-ਕੁਵੇਲੇ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਮਮਤਾ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭੈਣ ਵਾਂਗ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਵੀ, ਤੇ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਾਂਗ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਵੀ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
“ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ॥” ਅੰਗ 473
ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਕਿਉਂ ਕਹੀਏ ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਾਜੇ ਜੰਮਦੇ ਹਨ।
ਕੁੜੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦੀ। ਕੁੜੀ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਕਾਇਨਾਤ ਹੈ। ਕਦੇ ਧੁੱਪ, ਕਦੇ ਛਾਂ, ਕਦੇ ਮੀਂਹ, ਕਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ — ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਸੋ, ‘ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਵੱਖਰਾ ਰੰਗ’ ਕਹਿ ਲਵੋ। ਤੇ ਰੰਗ ਤਾਂ ਰਲ-ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਬਣਾਉਂਦੇ ਨੇ।
ਸਾਰ: ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਕਿਸਮਾਂ’ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਖੰਭ ਦੇਈਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਦੀ ਧੀ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਘਰ ਦਾ ਬਾਪੂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮੂਹਰੇ ਝੁਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਭ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਸੀਬ ਬੁਲੰਦ ਕਰੇ।
ਸੁਰਜੀਤ ਸਾਰੰਗ
ਮੈਂਬਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਿਲ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 18
+918130660205
