Category: ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

*ਹੱਡ ਬੀਤੀ ਕੀ ਦਸਾਂ ਲੋਕੋ! ਨਾ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮਜਬੂਰ ਜਿਹਾ ਏ,ਕੱਖੋਂ ਹੌਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੇਰੀ, ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਿਹਾ ਏ। *ਧੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਏ,ਨਾ ਮੁੱਖੜੇ ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਨੂਰ ਜਿਹਾ ਏ,ਭੁੱਖ-ਗਰੀਬੀ ਮੇਰਾ ਮੁਕੱਦਰ,ਹਰ ਸੁਪਨਾ ਚੂਰੋ-ਚੂਰ ਜਿਹਾ ਏ। *ਮੇਰੀ ਚੌਂਕ ਵਿਚਾਲੇ ਬੋਲੀ ਲੱਗਦੀ,ਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਵਿਹੰਦਾ ਘੂਰ ਜਿਹਾ ਏ,ਕਈ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਤਪਿਆ,ਤਪਿਆ…

ਡਰਦੀ ਹਾਂ ਹੁਣ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਰਾਤ ਭਿਆਨਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈਤਨਹਾਈ ਜੋ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਕਦੀ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤਨਹਾਈ ਤੋਂ ਹੁਣਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਸਰਸਰਾਹਟ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਡਰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂਬਾਹਰੋਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟਬਿਜਲੀ ਕੜਕਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਡਰ ਕੇ ਹੋਰ ਸਹਿਮ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂਲਿਖਣ ਲੱਗਦੀ ਹਾਂਦਿਮਾਗ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਸ਼ਬਦ ਗੁੰਮ ਜਾਂਦੇ ਹਨਡਰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਇਕਦਮਕੀ ਹੋ…

ਮੰਦਰ, ਮਸੀਤਾਂ, ਚਰਚ, ਦੁਆਰੇਜਾਂ ਕੋਈ ਪੀਰ-ਸਥਾਨ।ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂਵਧ ਕੇ ਨੇ ਗੁਲਤਾਨ।ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਨਾ ਖੁਦਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ,ਗੋਡ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ।ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਨਾ ਡਰਨ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂਪਰ ਰੱਖਦੇ ਨੇ ਧਿਆਨਕਿ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕਿਹੜੀ ਧਾਰਾ,ਕੀ ਪਾਊ ਘਮਸਾਨ ?ਡਰਨ ਕਾਨੂੰਨੋਂ ਪਰ ‘ਰੱਬ ਨੂੰ ਨੇ,ਮੰਨਦੇ ਟੱਬ ਸਮਾਨ’।ਫੇਰ ਘੜਾਮੇਂ ਵਾਲ਼ਿਆ ਹੋਇਆ,ਕੌਣ ਅਸਲ ਬਲਵਾਨ ?ਜੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ-ਕਥ ਦੀ ਆਖਿਰ,ਕਰ ਲਈਏ ਪੁਣਛਾਣ।ਨਿੱਕਲੇ ਜਿਹੜਾ…

ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਹੈਕਿ ਫਿਰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂ !ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਖਾਵਾਂਮਾਂ ਦੇ ਗੱਲ ਲੱਗ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਕਹਾਂ !ਅੱਮੜੀਏ ਤੂੰ ਠੀਕ ਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀਕਿ ਰੱਬਾ ਧੀ ਦੇਵੇ ਤੇ !ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਚੰਗੇ ਹੋਣਜਿੱਥੇ ਜਾਣ ਸੁਖੀ ਵੱਸਣ ! ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਹੈਦੁੱਖ ਦਰਦ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾਲਾਹ ਸੁੱਟਾਂ ਲਿਬਾਸ ਮੈਂ !ਕਿਤੋਂ ਪੰਖ ਉਧਾਰੇ ਮਿਲ…

ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਹੋ ਗੇ’ ਇੱਦਾਂ ਲੱਗੇ ਨਹੀਉਂ ਕੱਟ ਸੀ।ਮੁੜਕੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਐਸੇ ਨਿੱਕਲ਼ੇ ਨਾ ਵੱਟ ਸੀ।ਖੌਰੇ ਕਿਹੜੀ ਭੁੱਲਾਂ ਬਖਸ਼ਾਅ ਆ ਗਿਆ।ਸਾਂਭੋ ਸਾਂਭੋ ਸਾਂਭੋ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ। ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਗੇੜੇ ਕੋਠੇ ‘ਤੇ ਨਾ ਲਾਏ ਸੀ।ਰਸਾਲੇ, ਅਖਬਾਰ ਹੱਥ-ਪੱਖੀ ਨਾ ਬਣਾਏ ਸੀ।ਪੁਰਾਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਕਾਅ ਆ ਗਿਆ।ਸਾਂਭੋ ਸਾਂਭੋ ਸਾਂਭੋ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ। ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੀ’ ਹੱਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗ…