ਚੰਗਾਈ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੁਕਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਹੀਣ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਜੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਧਰਤੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਹਾਕਮ ਇਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰਊਨ ਵਰਗੇ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਕੀੜਿਆਂ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਾਣ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਪੇਟ ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਮਰਨ ਦਿਓ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣ ਜਾਓ। ਮੈਂ ਭੁੱਖ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ। ਇਹ ਪੇਟ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਭੁੱਖ ਨੇ ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਾਂਗ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੇ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਥੰਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ ਹੈ ਫਰੀਦਾ, ਟਿੱਕ, ਜੈ ਨਾ ਲਿਫ਼ੇ ਚਿਵਾਂ ਤੇ ਪੰਜੇ ਜੰਡੇ ਮੁੱਕ”, ਭਾਵ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਥੰਮ ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ ਰੋਟੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੋਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੱਕ, ਦਾਨ, ਦਾਨ, ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਮੀਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਲਈ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵੀ ਵਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੀਵ ਜੋ ਸੱਤਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੇਟ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ।” ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਦਾਰਤਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਜੋਂ ਸਬਰ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਨਿੱਘ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਜਿਸਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੰਨੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਤਾਂ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖੀ ਪੇਟ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਅਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਲਈ ਨਾ ਬਚਾਉਣ।
ਯਿਸੂ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਯੂਹੰਨਾ ਨਾਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਹੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਥੈਲਾ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?” ਯੂਹੰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਦੋ ਰੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਅੱਜ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਲ੍ਹ ਲਈ।” ਯਿਸੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਯੂਹੰਨਾ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੋਟੀ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿਓ। “ਅੱਜ ਦਾ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਅੱਜ ਹੀ ਖਾਓ ਅਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਲਈ ਨਾ ਬਚਾਓ, ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।” ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਬਚਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸਸਤਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਭੁੱਖੇ ਪੇਟਾਂ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਟੂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੇਟ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੇ, ਲੜ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹਉਕੇ ਭਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਹਿੰਗੇ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਪਿੱਛੇ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਮਿੱਲਾਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਨਤਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਸਰਕਾਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਈ ਨਹੀਂ ਫੜਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਜੁਰਮਾਨੇ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਾਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ (ਰ.) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਕੱਟ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਰੋਟੀ ਲਈ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਕੱਟ ਦਿਓ। ਰੋਟੀ ਲਈ ਚੋਰ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਨਤਕ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਨੀਤੀਆਂ, ਕਾਨੂੰਨ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੈਕਸਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਜ-ਅਧਾਰਤ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਵਰਗੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ।
ਲੱਖਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਜਿੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ ਕਾਤਲ ਹਨ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸੁਆਦਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਗਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਸੁੱਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਵਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕੀਆਂ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਦਿਨ, ਰਾਤ, ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਸਿਸਟਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਮੀ ਦੇ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੁਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜੀਭ ਚੁੱਪ ਹੈ, ਚਿਹਰੇ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਲੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਧੂੜ ਉੱਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਅੱਗ ਵਰ੍ਹਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਸਤੀਆਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਾਰੂਥਲ ਵਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦਿਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਤੋਬਾ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਵਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ, ਜੇ ਸਾਡੇ ਪਾਪ ਤੁਹਾਡੀ ਰਹਿਮਤ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਹਿਮਤ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਝਰਨੇ ਬਹਾਲ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਉਤਰੀ। ਅੱਜ, ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ, ਆਪਣੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰੇ ਜੋ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰੇ। ਆਮੀਨ, ਆਮੀਨ।
ਕਾਲਮਨਵੀਸ: ਜ਼ਫ਼ਰ ਇਕਬਾਲ ਜ਼ਫ਼ਰ
