ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਪੁੱਤ ਨਾ, ਜਦ, ਆਪਣੇ, ਫਰਜ਼, ਪਛਾਣੇਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਇੱਕ ਨਾ ਜਾਣੇ ਧੀ ਵੀ ਜਦ ਲੈ ਜਾਏ, ਕਚਹਿਰੀ- ਥਾਣੇ,ਫਿਰ-ਬਾਪੂ ਵੀ, ਮਨ ਕੇ—ਰੱਬ ਦੇ, ਭਾਣੇ ਵੇਖ, ਔਲਾਦ ਦੀਆਂ ਗੰਦੀਆਂ,ਕਰਤੂਤਾਂਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ—-ਸਿਰ…

24 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੰਕ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਥੇਦਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰੁਖਸਤ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 20 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਪੰਥਕ ਸੋਚ ਦੇ ਨਿਘਾਰ ਤੋਂ…

ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਸਰਵਣ ਪੁੱਤ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ 21 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨੰਨ੍ਹੇ ਦਲੇਰ…

ਮਹਿੰਦਰ ਸੂਦ ਵਿਰਕ ਜੀ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਤਾਅਲਕ  ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਏ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਜ ਲਗਦਾ ਏ ਪਈ ਓੁਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਜਾਣ ਪਛਾਨ  ਕਈ ਵਰਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ।…

ਅੱਖੀਉਂ ‌‌ ਤੇਰੇ ਜਦ ਡਿੱਗਣੇਂ ਅੱਥਰੂਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇਂ ਰੋਂਦੇ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣਾਂ ਨੀਂਕੱਲਾ ਬਹਿਕੇ ਰੋ ਲਈਂ ਜਿਨਾਂ ਮਰਜ਼ੀ ਤੂੰਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇਂ ਗਲ਼ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾਂ ਨੀਂਮਾਂ ਵਰਗਾ ਘਣਛਾਂਵਾਂ ਬੂਟਾ ਤੈਨੂੰਧਰਤੀ ਤੇ…

ਕੌਣ ਪੁੱਛਦਾ ਆਪੇ ਮਾਏ,ਇਹ ਧੀ ਦਾ ਸੁੱਖ ਨਿਮਾਣਾ।ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਧੀਆਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ,ਇਹ ਫੇਰ ਨਾ ਮੁੜ ਕੇ ਆਉਣਾ। ਜਿੰਦਗੀ ਪੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ,ਪੁੱਤ ਡੁੱਬਿਆ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਾਵਾਂ।ਧੀਆਂ ਰੱਖਦੀ ਖਿਆਲ ਮਾਏ,ਧੀ ਨੂੰ ਕੁੱਖ…

ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵੇ ਸੱਜਣਾ!ਨਾ ਬਣ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਭਾਰ ਵੇ ਸੱਜਣਾ!ਬਦਲਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਦਲ,ਛੱਡ ਵਾਧੂ ਜੰਜਾਲ ਵੇ ਸੱਜਣਾ! ਦੋਸ਼ ਹੋਰਾਂ 'ਤੇ ਲਾਉਣਾ ਸੌਖਾ,ਖੁਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਧਾਰ ਵੇ ਸੱਜਣਾ!ਅੱਖ…

*ਮੈਂ ਚੌਧਰ ਦੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਤੋਂਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ,ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈਆਪਣਾ ਜ਼ਮੀਰ,ਚੰਦ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ,ਲਾਹਣਤ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ,ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹਰੂਪੀਆਂ ਨੂੰ,ਜੋ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇਆਪਣਾ ਤੋਰੀ ਫੁਲਕਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਨੇ,ਉਹ ਆਪਣੇ…

ਚੜ੍ਹੀ 'ਪਾਪੁ ਕੀ ਜੰਝ' ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਵੀਂ ਨਾ ਘਬਰਾਅ।ਜੇਰਾ ਰੱਖੀਂ ਬਹੁਤ ਆਉਣਗੇ ਅਜੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ। ਚੇਤੇ ਰੱਖੀਂ ਜਦ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਬਦੀ ਤੇ ਨੇਕੀ ਅੜੀਆਂ।ਮਹਿਲ-ਮੁਨਾਰੇ ਬੇਈਮਾਨਾਂ ਦੇ ਢਾਹੁੰਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਗੜ੍ਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਮਾਰਦਾ…

ਬਣਾਉਟੀ ਆਲ੍ਹਣੇ ਲਟਕਦੇਨਾਲ ਕੰਧਾਂ,ਕਈਆਂ ਛੱਤੀਂ ਦਿੱਤੇ ਲਮਕਾਬਾਬਾ।ਉੱਡੀਕਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਆਬੈਠਣ,ਅਸਲੀ ਘਰ ਦਿੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਢਾਹਬਾਬਾ।ਇੱਕ ਦਿਨ ਚਿੜਾ ਆਖਦਾ ਚਿੜੀਨੂੰ ਭਾਗਵਾਨੇ,ਆਲ੍ਹਣਾ ਨਵਾਂ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾਬਣਾ ਬਾਬਾ।ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ ਸ਼ੰਗਾਰ ਕੇ ਰੱਖਦਿੱਤਾ,ਥੱਲੇ ਖਾਣਾ…