ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿਆਰ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਜਾਂ ਅਦਾਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਅੱਜ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ?
ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਸੇ ਅਮੀਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਵਧਿਆ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਹਮਉਮਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਹਾਂ, ਇੱਕੋ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਹਾਂ, ਇੱਕੋ ਸਮਾਜਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਾਦਾ ਜਿਹਾ ਮੁੰਡਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੰਚਾਂ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣੇਗਾ।
ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਦਿਨ ਵੇਖੇ। ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਇੰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੰਨਾ ਅੱਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਸ ਮਕਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਿੰਨੀ ਮਿਹਨਤ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਅੱਜ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰ ਦਾ ਨਿਮਰ ਸੁਭਾਅ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। 2005 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇਟਲੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਯੂਰੋ ਕਮਾਉਣਾ ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਜਦੋਂ 2024 ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣਗੇ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਟਲੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਸੌ ਯੂਰੋ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੱਕ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸੀ।
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਛੇ-ਛੇ ਸੌ ਯੂਰੋ, ਹਜ਼ਾਰ-ਹਜ਼ਾਰ ਯੂਰੋ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ। ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਖੁਦ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਯੂਰੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੋਚ ਦਾ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ। ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੰਚਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਮੀਦਾਂ ਥੋਪਣੀਆਂ ਗਲਤ ਹਨ। ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਲਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਜੋ ਮਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਉਸਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਣ ਵੀ
— ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਸਾਂਝ
ਮਿਲਾਨ, ਇਟਲੀ
0039 – 3381411381
