ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਰਦ, ਸਮਾਜਕ ਵਿਡੰਬਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਣਕਹੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਲੇਖਕ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੱਮਟ ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲ “ਧੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ” ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਣਗਹਿਲੀ, ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਰਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੱਮਟ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਮਈ 1972 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅੱਤੇਵਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਾਤਾ ਕਰਮ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗੀ ਸਰਦਾਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ, ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੇਖਨੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬੜੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਕੂਲੀ ਦੌਰ ਤੋਂ ਹੀ ਝੱਮਟ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਨਾਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ — ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ, ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ, ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ, ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੇਮ, ਵਿਰਹ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਝੱਮਟ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ “ਕੀ ਮੈਂ ਰੱਖਾਂ ਨੀ ਨਿਕੰਮੀਏ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੁਕੇਗੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਮੀਏ” ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਝੱਮਟ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਸਾਲ 1988 ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੋੜ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਤਾਲਿਬ, ਚਮਨ ਲਾਲ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਕੇਵਲ ਵਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੇਖਨੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੱਮਟ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੱਖ ਗਾਇਕੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਮੂੰਹ-ਬੋਲੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈਨੀ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਜਾਂ ‘ਤੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਜਨਾਬ ਹਾਕਮ ਸੂਫ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸਨੀਲੇ ਕੋਲੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕੀਆਂ ਵੀ ਸਿੱਖੀਆਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਲੇਖਕ, ਗਾਇਕ ਜਾਂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਬਣਨ ਲਈ ਬੇਅੰਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਤੱਕ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੱਮਟ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਗੀਤ, ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਮੰਚਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਰਦ, ਉਸਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਮ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਇਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਵੀ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਵਲ “ਧੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਸਿਰਫ਼ ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਨਿਆਂਪੂਰਕ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੱਮਟ ਸਰਦਾਰ ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ (ਢਿੱਲਵਾਂ, ਜਰਮਨੀ) ਨਾਲ ਸਾਹਿਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ “ਧੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ” ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਥਾਂ ਬਣਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡੇਗਾ।
ਇਹ ਨਾਵਲ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੋਚਣ ਲਈ ਹੈ — ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਗਤ ਗਰਗ
ਕਾਲਮਨਵੀਸ਼, ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ
ਮੋਬਾਈਲ: 98201-61670
