ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੰਸਪਾਲ ਜੀ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਰੋਧ ਆਪਣੀ ਥਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਕਾਰਨ ਸਮੁੱਚੇ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਜੋ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ…

ਕਿੰਨੇ ਸੱਜਣ ਦੂਰ ਗਏ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਹੇ।ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿੰਨੇ ਤੁਰ ਗਏ ਕਿੰਨੇ ਬਾਕੀ ਠੀਕ ਰਹੇ।ਅਗਰ ਜ਼ੁਰੂਰਤ ਪੈ ਗਈ ਏ ਆਪਾਂ ਸਭ ਦਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾਇਆ,ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਚ ਬੇਸ਼ਕ…

ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਾਲਟੇਅਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਫਰਾਂਸ ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਤਣਾਅ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਕਿਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ…

ਜਿਸ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਰੱਚ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ‌ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜੋ ਵਾਕ ਸੀ ਸੱਚ ਕਰ "ਦੋਹਿਤਾ ਬਾਣੀ ਕਾ ਬੋਹਿਤਾ" ਇਸ ਵਰ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ…

ਲਾਰੇ ਲਾ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ,ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ 'ਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਾਉਣ ਨੇਤਾ।ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਹਿੰਦੇ,"ਰਿਸ਼ਵਤ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣੀ,"ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਪੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਵਧਾਉਣ ਨੇਤਾ।ਪਹਿਲਾਂ ਲਾ ਕੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡੇ, ਕੁੜੀਆਂ,ਫਿਰ "…

ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਵਰਗਾ ਵੀ,ਵਕਤ ਨੂੰ ਹਰਾ ਨੀ ਸਕਿਆ।ਵਕਤ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਏਥੇ ਕੋਈ,ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਨੀ ਬਣਿਆ।। ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਤੁਰ ਗਏ ਏਥੋਂ,ਮੁੜਕੇ ਕੋਈ ਆ ਨੀ ਸਕਿਆ।ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ,ਵੈਰੀ ਇਨਸਾਨ ਹੈ ਬਣਿਆ।।…

ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬੇਬੇ, ਭੂਆ, ਚਾਚੀਆਂ, ਤਾਈਆਂ।ਭਤੀਜੀਆਂ ਤੇ ਨਣਦਾਂ-ਭਰਜਾਈਆਂ। ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਲੱਜਾਂ ਬਾਲਟੀਆਂ ਥਾਣੀ।ਸਭਨਾਂ ਰਲ਼ਕੇ ਭਰਨਾ ਪਾਣੀ। ਦੂਰੋਂ ਛੱਡ ਬਾਲਟੀ ਸੁੱਟ ਕੇ।ਤੇ…

ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਬਟਵਾਰਾ,ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਜਲ,ਜੰਗਲ ਤੇ ਜਮੀਨ ਦਾ ਬਟਵਾਰਾ,ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ,ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਤੁਹਾਨੂੰ…

ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਰਤਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ,ਉਹ ਪੀ ਕੇ ਮੱਝਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।ਉਹ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਚੋਖਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ,ਉਹ ਮਰਦੇ ਦਮ ਤੱਕ ਵੀ ਮੰਜਿਆਂ…

ਐਰਿਖ ਫਰੌਮ (1900-1980) ਜਰਮਨ ਸਮਾਜਕ-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ, ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੋ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਹਨੂੰ ਗਰਜ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ…