ਲੁਧਿਆਣਾ 21 ਜੁਲਾਈ (ਵਰਲਡ ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮਜ਼)
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ (ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ) ਡਾ. ਐਡਮ ਐਸ ਗ੍ਰੀਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ “ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ: ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤ” ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਜੇ.ਐਮ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਡਾ. ਗ੍ਰੀਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੋਜ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਕਮਲ ਵੱਟਟਾ ਨੇ ਬੁਲਾਰੇ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਖੋਜ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੰਧੂ ਸੱਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਸਬੂਤਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਡਾ. ਗ੍ਰੀਨ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਅਸਮਾਨਤਾ, ਬਹੁ-ਫਸਲੀ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗਿਨੀ ਗੁਣਾਂਕ ਸਮੇਤ ਆਰਥਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਬੂਤਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਜਲ-ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਵਿਭਿੰਨ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਿੰਚਾਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ।
ਲੈਕਚਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਥਿਰਤਾ, ਸਰੋਤ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਸਹਿਯੋਗ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਡਾ. ਸੰਜੇ ਵਾਲੀਆ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਨੇ ਧੰਨਵਾਦ ਦਾ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
