ਲੁਧਿਆਣਾ, 30 ਸਤੰਬਰ (ਵਰਲਡ ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮਜ਼)
ਜਨਗਣਨਾ 2027 – ਪੜਾਅ-2 (ਆਬਾਦੀ ਗਿਣਤੀ) ਦੇ ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ-ਰੋਜ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅੱਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਆਖਰੀ ਦੋ ਬੈਚਾਂ ਦੀ ਸਫਲ ਸਮਾਪਤੀ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।
21 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 134 ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰ ਹੁਣ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 10 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ 'ਚਾਰਜਾਂ' (charges) ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀਕਾਰਾਂ (Enumerators) ਅਤੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਾਮੀ ਆਬਾਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਜਨਗਣਨਾ ਸੰਚਾਲਨ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ, ਪੰਜਾਬ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰੁਚੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ 2027 – ਪੜਾਅ-2 (ਆਬਾਦੀ ਗਿਣਤੀ) ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਗਣਨਾ ਕਿੱਟਾਂ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਸ਼੍ਰੀ ਆਲੋਕ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਸਟਰ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ - ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਉਪਮਾ ਕੌਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ - ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਵਿਹਾਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਫੀਲਡ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨੇ ਰੋਲ-ਪਲੇਅ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਬਾਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਿਹਰਸਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੇ ਐਪ-ਅਧਾਰਿਤ ਡਾਟਾ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ, ਡਾਟਾ ਐਂਟਰੀ, ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੀਲਡ-ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਤਜਰਬਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਬਲਾਕ (EB) ਦੇ ਗਠਨ, ਗਿਣਤੀਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਆਬਾਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ, ਜਨਗਣਨਾ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫੀਲਡ-ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਮੱਸਿਆ-ਨਿਵਾਰਣ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਨਿਰਧਾਰਤ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ 16 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ 'ਸਵੈ-ਗਿਣਤੀ' (Self ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1 ਦਸੰਬਰ 2026 ਤੋਂ 4 ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੱਕ ਜਨਸੰਖਿਆ ਗਿਣਤੀ (Population Enumeration) ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਗਿਣਤੀਕਾਰ (Enumerators) ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ 'ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ' ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਗੇ।
ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ 'ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰ' (Field Trainers), ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2027 ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ (ਜਨਸੰਖਿਆ ਗਿਣਤੀ) ਦੌਰਾਨ ਗਿਣਤੀਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਕਵਰੇਜ, ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾ ਛੁੱਟਣ ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਡਾਟਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।
