ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ, ਜਿਹੜੇ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ, ਮਿਹਨਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ, “ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ, ਬੋਲਿਆਂ ਕਰਦੇ ਆ ਚੜ੍ਹ-ਅਸਮਾਨੀ, ਜਿਹੜੇ ਬਹੁਤਾ ਹੀ, ਗਰਜਣ ਨਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਉੱਡ ਜਾਵਣ,ਨਾ ਓਹ, ਵਰਦੇ ਆ ਕਿਸੇ ਦੀ, ਵੇਖ ਤਰੱਕੀ, ਐਵੇਂ,…

ਰੂਪ ਸਤਵੰਤ ਦਾ ‘ਵਾਕਫ਼ੀਅਤ’ (ਸਫ਼ਰ ਸਿਫ਼ਰਾਂ ਦਾ) ਪਲੇਠਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 42 ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਬਹੁ-ਰੰਗੀ ਤੇ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਮੰਤਵੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਵੀ ਨੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ…

ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਪਤੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨਾਲ ਦਰਦਨਾਇਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਬੱਚੇ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਐਨੀ ਜਿਆਦਾ…

      ਮਾਘੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕੀਂ ਨਦੀਆਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉੱਤਮ…

ਸੁੱਖਾਂ ਭਰੀ ਹੋਈ ਆਈ ਲੋਹੜੀ,ਘਰ ਘਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈਏ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਪਾਈ ਏ, ਧੂਣੀ ਬਾਲ਼ ਕੇ ਬੈਠ ਦੁਆਲੇ, ਰਲ਼ ਮਿਲ਼ ਰੌਣਕ ਲਾਈਏ, ਤਿਲ਼ ਰਿਉੜੀ ਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ…

ਇਸ ਵਾਰ, ਅਸੀ, ਲੋਹੜੀ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ, ਮਨਾਵਾਂਗੇ,ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਫਰਕ ਨੀ, ਇਹ ਸਮਝਾਵਾਂਗੇ, ਪੁੱਤ ਤਾ ਹੁੰਦਾ ਦੀਵਾ ਘਰ ਦਾ,ਤੇ ਬੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਏ, ਧੀਇਹੋ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਖ਼ਾਨੇ ਪਾਵਾਂਗੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ…

ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪੋਹ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਖੀਰਲ਼ੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਾਘ…

ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਾਂਝ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਲੋਹੜੀ ਬੜੇ ਹੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਮਨਾਈ…

ਚੰਡੋਲਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਝੂਟਣ ਨਿਆਣੇ,ਕਈ ਬੱਚੇ, ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਨ ਸਿਆਣੇ। ਟੋਲੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਲੋਕੀ ਆਉਂਦੇਢੋਲ ਤੇ ਵਾਜੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਂਦੇ। ਸਭ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ,ਕੋਈ ਆਈ, ਕੋਈ ਜਾਈ ਜਾਏ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਕਈ…

ਸੰਗਰਾਂਦ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਇਕ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਯਾਨੀ ਸੰਗਰਾਂਦਾਂ…