ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਜਸਵੰਤ ਗਿੱਲ ਸਮਾਲਸਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇ। ਉਹ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ। ਇਸਕਾਵ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ…

ਗੱਲ 2020 ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋ ਕਰੋਨਾ ਦਾ ਕਹਿਰ ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਪਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਡਾ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਲ ਪਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ…

ਠੰਡਾ-ਠਾਰ—ਠੰਡਾ ਬੁਰਜ—ਸਰਹਿੰਦ ਦਾਜਿੱਥੇ, ਚੱਲਦੀਆਂ ਸੀ ਸਦਾ ਸੀਤ ਹਵਾਵਾਂ, ਦਾਦੀ-ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਰੱਖਿਆ ਬੰਦ ਕਰਕੇਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੀ——-ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ, ਚੇਤੇ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਵੀ—ਕਾਬਾਂ ਛਿੜ ਜਾਂਦਾਜਦੋ ਆ ਜਾਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ,ਚ ਖਿਆਲਾਂ ਅੱਖ—ਅੱਜ ਵੀ,…

ਬੁਰਜ 'ਚ ਕੈਦ ਢਿੱਡੋ ਭੁੱਖੇ ਰੂਹੋਂ ਰੱਜੇ ਸੀ।ਉਮਰਾਂ ਸੀ ਛੋਟੀਆਂ ਇਰਾਦੇ ਬੜੇ ਵੱਡੇ ਸੀ।ਦਾਦੀ ਦੀ ਸੀ ਗੋਦ,ਕਮਾਲ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਦਾ,ਝੁਕੇ ਨਾ ਝੁਕਾਏ ਸਭ ਆਸਰਾ ਸੀ ਬਾਣੀ ਦਾ। ਖੇਡਣ ਦੀਆਂ ਉਮਰਾਂ…

ਜੇ ਕੋਈ ਚੱਜਦਾ ਮੀਤ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਸੀ,ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਸੁਣਾ ਲੈਂਦੇ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਸੀ।ਪੈਸਾ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਮਾਣ ਨਾ ਇਸ ਤੇ ਕਰਨ,ਧਨਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਾ ਲੈਂਦੇ…

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਰੇ ਜ਼ਰੇ ਨੂੰ ਸੂਰਬੀਰ, ਯੋਧਿਆਂ, ਬਹਾਦਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਸਿੰਜਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ…

ਬਰੈਂਪਟਨ , 25 ਦਸੰਬਰ ( ਰਮਿੰਦਰ ਵਾਲੀਆ /ਵਰਲਡ ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮਜ਼) ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸਾਂਝਾ ਵੱਲੋਂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ 22 ਦਸੰਬਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ…

ਕੱਲ੍ਹ ਆਪਣੇ ਨਿੱਘੇ ਦੋਸਤ ਗਗਨ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਰਾਜੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ - "ਗਗਨ! ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣੇਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਹਰ ਕੰਮ,…

ਉਹੋ ਨਾਰ ਸੁਹਾਗਣ ਹੋ ਕੇ ਫੇਰ ਅਭਾਗਣ ਰਹਿੰਦੀ।ਹਉਮੇ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲਵੇ ਜੋ ਕੱਲੀ ਹੋ-ਹੋ ਬਹਿੰਦੀ।ਏਥੇ ਮਾਨ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲਾ ਲੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਰ ਗਏ,ਰੇਤੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਢਹਿੰਦੀ।ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਕਿ ਗੁੱਡੀ…

   ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਦਾ ਚਰਚਿਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਿਆਮ ਬੈਨੇਗਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ, 23 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ, 90 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹ…