ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੇਰਾਂ-ਤੇਰਾਂ ਤੋਲੇ,ਸੱਚ ਸੁਣਾਵੇ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲੇ, ਜਦ ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਕਰੇ ਉਚਾਰਣ,ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ,ਰਸ ਹੈ ਘੋਲੇ, ਹੱਕ-ਸੱਚ ਦਾ, ਹੋਕਾ ਦਿੰਦਾ,ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭੇਦ ਫਰੋਲੇ, ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਦੇ ਮਹਿਲ…

        ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹੀਏ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਨ, ਓਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ…

ਯਾਦ ਕਰੋ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦੀ ਉਸ, ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ।ਕੌਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵਾਰ ਗਏ ਜੋ, ਬਹੁਮੁੱਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀ ਨੂੰ॥ ਨੌਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ, ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ।ਕਿਵੇਂ ਭੁਲਾਈਏ ਅਸੀਂ ਦਿਲਾਂ 'ਚੋਂ,…

ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਲਾਲਵਜੀਦ ਖਾਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਤੇ ਲਾਲਾਂ ਨੂੰਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕੈਦ।ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਠੰਢ ਤੇ ਭੁੱਖ ਤੋਂਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਤੇ ਲਾਲ ਡਰ ਜਾਣਗੇ ਸ਼ਾਇਦ।ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ…

ਭੁੱਖ ਦਾ ਮਾਰਾ ਦਰ ਦਰ ਭਟਕੇਂਸਭ ਨੂੰ ਆਖੇਂ ਰੱਜੇ ਕਿਉਂ? ਕਿਰਤ ਕਰਦਾ ਸੈਂ ਹੱਥ ਖੁੱਲੇ ਸੀਫਿਰ ਵੀ ਲੱਗਣ ਬੱਝੇ ਕਿਉਂ? ਸੱਚ ਤੇਰਾ ਸੀ ਜੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾਫਿਰ ਵੀ ਝੂਠ ਤੋਂ…

ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਖੁੰਝੇ 1158 ‘ਚੋਂ ਬਚੇ ਸਿਲੈਕਟ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਲਾਇਬਰੇਰੀਅਨ ਆਪਣੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਖੱਜਲ-ਖੁਆਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਡਬਲ ਬੈਂਚ…

ਪ੍ਰਭੂ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ ।ਪੋਹ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਕੱਕਰ ਪੈਦਾ ਰਹੇ। ਜਿਹੜੇ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੋਹ ਦਾ ਕੱਕਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਪੋਹ ਦਾ ਮਹੀਨਾ…

ਸਮਿਆਂ ਨੇ ਨੀਚੋੜ ਲਏ ਨੇ ਸੂਹੇ ਰੰਗ ਬਹਾਰਾਂ ਦੇ।ਕੀ ਕਰਨੇ ਨੇ ਪਤਝੜ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਹੁਣ ਗੁਲ਼ਜਾਰਾਂ ਦੇ।ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਖੋਹ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉਪਰ ਜਦ ਚਲਾਈਆਂ,ਰੰਗ ਬਦਲ ਗਏ ਢੰਗ ਬਦਲ…

ਵਿਰਸਾ ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ,ਰਿਹਾ ਨਾ ਸਭਿਆਚਾਰ।ਛੱਜ, ਘੜੇ ਨਾ ਮਿਲਦੇ ਏਥੇ,ਨਾ ਵੈਸੀ ਗੁਫ਼ਤਾਰ।ਚੁੰਨੀ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਨਾ ਲੈਂਦੀ,ਮੁੰਡੇ ਬਿਨ ਦਸਤਾਰ।ਰਿਹਾ ਨਾ ਕਿਧਰੇ ਸਹਿਜ-ਠਰੰਮਾ,ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਰਫ਼ਤਾਰ।ਪੱਠੇ ਕੁਤਰਨ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ,ਕੱਢੀਆਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ।ਰਹੇ…

ਉਖੜੇ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਪਾਂਧੀ,ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਜਾਣਗੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ,ਜੇਕਰ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ,ਸਮਤਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਰ ਲਿਆ, ਢਹਿ ਜਾਣਗੇ ਕਿੰਗਰੇ ਵੀ,ਦੇਖਣਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਾਲਮ ਦੇ,ਜੇ ਕਰ ਮਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ,ਬਾਹਾਂ ਚ ਜੋਸ਼ ਭਰ…