ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਅੱਜ (30 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ) ਵਿਸ਼ਵ ਅਨੁਵਾਦ ਦਿਵਸ ਹੈ। ਅਨੁਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਦੇਸ਼, ਸਮਾਜ, ਸਭਿਆਚਾਰ…

ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਜੀਣਾ, ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ, ਮਨੋਜੰਜਨ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ, ਰੈਣ-ਬਸੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਅਨੂਕੂਲ ਸਥਾਨ ਲੱਭਣੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਸੁਭਾਅ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ…

ਹੇ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਬੇ,ਕੁੱਚਲੇ ਤੇ ਲਤਾੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕੋਤੁਹਾਡੇ ਮਨਾਂ 'ਚਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨਚਿਰਾਂ ਤੋਂਵਹਿਮਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਇਸ ਧੁੰਦ ਨੂੰਹਟਾਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਅੰਨਪੜ੍ਹ ਸਾਧਾਂ ਦੇਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਂਦੇ ਹੋ,ਕਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ…

ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦਿਹਾਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ…

ਇਹ ਲਿਖਤ ਗ਼ਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਜਿਊਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਨੀਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮੀ ਧਨਾਢਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਫਤਵੇ ਵਜੋਂ ਨਾ ਲਓ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ…

ਦੀਦ ਨਜਾਰੇ ਓਹੀ ਸੱਜਣਾ ਕਦੋੰ ਹੋਣਗੇ?ਚਾਰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨੈਣ ਜਦੋੰ ਸੋਣਗੇ? ਥੱਕ ਹਾਰ ਪੀੜ ਜੋ ਰੁਖਸਤ ਹੋ ਜਾਵਣੀਜ਼ਖ਼ਮ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਉਦੋੰ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਪੌਣਗੇ ਸ਼ੱਮਾ ਜਦੋੰ ਥੱਕ ਜਾਊ ਹਵਾ ਦੀ…

ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ ਜੀਵਨ ਦਾਨ।ਸਾਡੇ ਗੁਰੂਆਂ ਕਿਹਾ ਮਹਾਨ।ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਕੀਮਤੀ ਕਿੰਨੀ,ਵੇਖੋ ਜਾ ਕੇ ਬੀਆਬਾਨ।ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ,,,,,,,,,,,,,,,, ਇਸ ਬਿਨਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਕਾਲ।ਕਰੀਏ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸੰਭਾਲ।।ਉਗਾਵੇ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਕਿਰਸਾਨ,ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ,,,,,,,,,,,,, ਅਕਲਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਖੂਹ ਭਰਦੇ।ਬੇ…

ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਆਈਮੇਰੀ ਕਲਮ ਉਠੀਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਹਿਕ ਉਤੇ ਨਚਣਲਗ ਪਈ।ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ।ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮਹਿਕਾਂ ਖਿਲਾਰਦੀ। ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਹਸਦਾਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਖਿੱਲ ਉਠਦਾਦੇਖ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਖਿਲ ਖਿਲਾ ਉਠਦੀ।ਬਾਗ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਜਾਰਿਆਂ ਵਿਚਤੇਰੀ ਖੂਸਬੂ…

ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਆਟੇ ਤੋਂ, ਕੌਲਾਂ ਆਤਰ ਹੋ ਕੇ ਬਹਿ ਗਈ।ਗੇੜਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਸਮਤ ਨੇ, ਲੋਕੋ ਭੱਠੀ ਝੋਕਣੀ ਪੈ ਗਈ। ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਬੀਜੇ ਦੀ, ਫ਼ਿਰਦੀ ਪੱਗੜੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵੇਖੋ ਲੱਥੀ।ਕੱਢ ਕੌਲਾਂ ਮਹਿਲਾਂ…

*ਸੁਣ ਨੀ ਮਿੰਦੋ, ਦੀਪੋ ਉੱਠ ਖਾਂ ਮਾੜੂ,  ਸਾਰੇ ਚੁੱਕ ਲੋ ਕਹੀਆਂ ਕਸਗੇ ਚਾੜੂ.   ਸੁਤਿਆਂ ਤਾਈਂ ਜਗਾਉਣਾ ਆਂ,   ਸਵੱਛਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ,   ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਬਣਾਉਣਾ ਆਂ. ਸਵੱਛਤਾ...........................  ਪਿੰਡ ਦੇ…