Category: ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਅਧਿਆਪਕ:ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਹਰ ਇੱਕ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਬੱਚੇ: ਹੈਂ ਜੀ! ਭਲਾ ਸੱਚੀਂ। ਅਧਿਆਪਕ: ਸੱਚੀਂ ਬੱਚਿਓ! ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚੀਂ! ਜੇਕਰ ਕੁਦਰਤ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਸਭ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਹੋ ਜਾਣੇ ਸੀ।ਸੋ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਸਾਰੀ…

   ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾਊਂ ਪੁਆਧ ਦਾ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਲੇਖਕ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ (2011) ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹਨੇ ਪੁਆਧ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਖੋਜ-ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਆਧ ਦਰਪਣ, ਮੇਰਾ ਪੁਆਧ, ਕਥਾ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਆਧ ਕੀ, ਧਰਤ ਪੁਆਧ, ਨਿਰਾਲੀ ਚਮਕ, ਨੂਰੀ ਦਰ ਦਾ ਰਹੱਸ, ਨਵਤੇਜ ਪੁਆਧੀ…

ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ। ਰਾਤ ਦੇ ਨੌਂ ਕੁ ਵੱਜਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਭੀਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮੇਸ਼ੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖੁਆ ਕੇ ਆਪ ਵੀ ਰੋਟੀ ਖਾ ਲਈ । ਅਚਾਨਕ ਕਮਰੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਿਆ। ਭੀਰੋ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਰੱਜਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਡਿੱਗਦਾ,…

ਕੈਸੀਆਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ, ਕੈਸੀਆਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀਆਂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਵੇਂ ਤਾਜ-ਤਖ਼ਤ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਟੰਗੇਂ ਫ਼ਾਹੀਆਂ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੈਂ ਵੱਸੋਂ ਬਾਹਰ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰਖੇਂਦਾ ਦਾਤਿਆ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਰਦੈਂ ਜ਼ਾਹਰ। ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਨੇ, ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਲੋਕਾਈ। ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਉਹ ਬੰਦਾ, ਜੋ ਚੱਲਦਾ ‘ਹੁਕਮ ਰਜ਼ਾਈ’। ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੱਸਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦਾ…

ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਮਹਿੰਦਰ ਸੂਦ ਵਿਰਕ ਨੂੰ ਕਲਮਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਸਾਹਿਤਕ ਮੰਚ ਵੱਲੋਂ 01 ਜਨਵਰੀ 2024 ਦਿਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਰਚਨਾ “ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਤੋਂ ਵਗੈਰ” ਦੀ ਸਾਂਝ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੇਖਕ ਮਹਿੰਦਰ ਸੂਦ ਵਿਰਕ ਨੂੰ “ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ” ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨ ਪੱਤਰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਗਿਆ। ਲੇਖਕ ਸੂਦ ਵਿਰਕ ਨੇ ਕਲਮਾਂ…

   ਊਂਘਦੇ ਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਮਿੰਨੀ ਜੁ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਚੀਆਂ- ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਕੋਠੀ ਕਿਵੇਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ! ਮਹਾਂਮਾਰੀ! ਅਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਭਿਅੰਕਰਤਾ! ਡਰੇ-ਸਹਿਮੇ ਸਾਰੇ, ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ! ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਉਹ ਸਿੱਖ ਗਈ ਹੈ! ਮਰ ਜਾਣੇ…

   ਪੇਂਡੂ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਬਾਲਿਆਂਵਾਲੀ ਦੀ ਰੂਹੇ-ਰਵਾਂ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ ਗਰਗ ਜੀਵਨ ਦੇ 67 ਬਸੰਤ ਹੰਢਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਜਿਹੀ ਕਰਮਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ ਮਹਿਕਮਾ ਲਾਈਨਿੰਗ ਤੋਂ ਬਤੌਰ ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ…

3 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼। 3 ਜਨਵਰੀ 1831 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਯਾਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਖੰਡੋਜੀ ਨਵੇਸੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ…

ਗੁਰੂਦੇਵ ਡਾ਼ ਤੇਜਵੰਤ ਮਾਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਅੰਦਰੋਂ ਕੋਈ ਤੂਫ਼ਾਨ ਜਿਹਾ ਉੱਠ ਪੈਂਦਾ ਹੈ | ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮੀਅਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਡਾ ਮਾਨ ਸਾਹਬ ਦੀ ਜਰਨੈਲੀ ਹੇਠ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੀ ਬਾਬੇ ਬੋਹੜ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਸਿਪਾਹੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਮੈ ਮਾਨਸਿਕ…

“ਸੂਰਾ ਸੋ ਪਹਿਚਾਨੀਐ” ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਫਲ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਰ ਪੰਨਾ ਹੀ ਇਸ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਰ ਗਾਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ  ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਪ ਮਿਸਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ…