- ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ
ਸਰੀਰ ਮਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦਰਦ ਖਤਮ, ਪਰ ਜੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਮੁਰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। - ਬੇ-ਭਰੋਸਗੀ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ
ਮੌਤ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਦਿਲ ‘ਚ ਨਫ਼ਰਤ, ਈਰਖਾ, ਸ਼ੱਕ ਵੜ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। - ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ
ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: “ਬਿਸਰਿ ਗਈ ਸਭ ਤਾਤਿ ਪਰਾਈ, ਜਬ ਤੇ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮੋਹਿ ਪਾਈ।”
ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਮੌਤ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਆਤਮਿਕ ਮੌਤ। - ਡਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਕ ਜਾਣਾ
ਮੌਤ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਸੱਚ ਨਾ ਬੋਲਣਾ, ਜ਼ੁਲਮ ਦੇਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ — ਇਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਭਾਰਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ:
“ਮਰਨਾ ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਜਾਣਾ ਸਿੱਖ ਲੈ।”
ਭਾਵ, ਹਉਮੈ, ਮੋਹ, ਲੋਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲੈ। ਫੇਰ ਮੌਤ ਵੀ ਤੇਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ।
ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਆਲ ‘ਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੌਤ, ਜਾਂ ਅੰਦਰ ਦੀ ਮੌਤ?
ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਾਰੰਗ
ਮੈਂਬਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਿਲ
