ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਚੰਡੋਲਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਝੂਟਣ ਨਿਆਣੇ,ਕਈ ਬੱਚੇ, ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਨ ਸਿਆਣੇ। ਟੋਲੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਲੋਕੀ ਆਉਂਦੇਢੋਲ ਤੇ ਵਾਜੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਂਦੇ। ਸਭ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ,ਕੋਈ ਆਈ, ਕੋਈ ਜਾਈ ਜਾਏ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਕਈ…

ਸੰਗਰਾਂਦ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਇਕ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਯਾਨੀ ਸੰਗਰਾਂਦਾਂ…

ਲੋਹੜੀ ਆਈ ਲੋਹੜੀ ਆਈਸਭਨਾਂ ਬੱੱਚਿਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ।ਰਿਉੜੀਆਂ,ਗੱਚਕ, ਮੂੰਗਫਲੀ।ਗਰਮ ਗਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਖਾਈ।ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਧੂਣੀ ਲਾਈਨੇੜੇ ਬੈਠ ਠੰਡ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਵਿਦਾਈਏਕਨੂਰ ਗਰਮ ਗਰਮ ਮੂੰਗਫਲੀ ਲਿਆਈ ।ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ…

NID:SIZE:614 kB     ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਬੜੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਕੁ ਵਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ…

ਆਇਆ ਮਾਘੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ,ਲੈ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ।ਸਾਰੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਆਏ,ਕਰ ਹਾਰ ਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ। ਆਓ ਮੁਕਤਸਰ ਜਾਈਏ,ਗੁਰੂ-ਘਰ ਸਿਰ ਝੁਕਾਈਏ।ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੀ ਜਾ ਕੇ ਨ੍ਹਾਈਏ,ਭਾਵੇਂ ਮੌਸਮ ਠੰਢਾ-ਠਾਰ। ਇਹ ਸੀ ਢਾਬ ਖਿਦਰਾਣਾ,ਗੁਰਾਂ ਕੀਤਾ ਆ…

ਪੁੱਤ ਮੰਗਦੇ ਹੋ ਰੱਬ ਕੋਲੋਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਕਰਕੇ,ਕਦੇ ਧੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗੋ ਮਿੱਤਰੋ।ਪੁੱਤ ਜੰਮਿਆਂ ਤੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਮਨਾਉਂਦੇ,ਧੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਲੋਹੜੀ ਵੰਡੋ ਮਿੱਤਰੋ।ਕੋਈ ਹੁੰਦਾ ਨਾ ਫਰਕ ਧੀਆਂ ਤੇ…

   ਗਧੇ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਲੋਕ ਹੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਗਧਾ ਇੰਨਾ ਗਿਆ-ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਉਹਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣ। ਉਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਹੀ ਕੰਮ ਵਾਲ਼ਾ ਹੈ। ਗਧਾ…

ਪ੍ਰਕਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀ ਤੇ ਜਾਨਵਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।ਹੁਣ ਇਥੇ ਅਸੀ ਪ੍ਰਕਿਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਇਕ…

ਇਹ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਹੀ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਣ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਆਂਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਟਾਂਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ…

ਫਿਰ ਆਇਆ ਦਿਨ ਲੋਹੜੀ ਦਾ।ਸ਼ਗਨ ਹੈ ਗੁੜ ਦੀ ਰੋੜੀ ਦਾ। 'ਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਾਂਗੇ,ਧੂਣੀ ਦੀ ਅੱਗ ਸੇਕਾਂਗੇ।ਨਿੱਘ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਲੋੜੀਦਾ।ਫਿਰ ਆਇਆ ਦਿਨ ਲੋਹੜੀ ਦਾ। ਬੱਚੇ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ,ਪਾਥੀਆਂ ਮੰਗ ਕੇ…