Category: ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ
-

🌾 ਪੱਕੀਆਂ ਫਸਲਾਂ 🌾
*ਜਦ ਪੱਕੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਦਾ,ਕਿਰਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਧੱਕ-ਧੱਕ ਕਰਦਾ। *ਜਦ ਹੁੰਦੀ ਗੜੇਮਾਰੀ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਲਿਸ਼ਕੇ,ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਠੰਡੇ ਹਉਕੇ ਭਰਦਾ। *ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਹੋ ਕੇ,ਮਸਾ ਹੈ ਚਲਦਾ ਖਰਚਾ ਘਰਦਾ। *ਹਾੜੀ-ਸੌਣੀ,ਸਿਆਲ ਤੇ ਗਰਮੀ,ਕਿਰਤ ਕਰੇ ਤੇ ਬੜਾ ਕੁਝ ਜਰਦਾ। *ਜਦ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਟੁੱਟ ਜਾਵਣ,ਕਿਤੇ ਹੋ ਨਾ ਜਾਵੇ ਕੁਰਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਡਰਦਾ। *ਹੋਰ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਰ…
-

ਬਚਪਨ ਦੀ ਇੱਕ ਯਾਦ 🙁 ਮੁੰਨੀ ਚੁੰਨੀ )
ਅਸੀਂ ਜੱਦ ਪਠਾਨਕੋਟ ਕੇ .ਐਫ਼ .ਸੀ .ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਤੇ ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਮੈਥ ਟੀਚਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ,ਧਵਨ ਮਾਸਟਰ ਨਾਮ ਸੀ ਉਸਦਾ । ਉਸਨੇ ਹਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਚੁੰਨੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਕਰੇ ਸਕੂਲ । ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੱਸ ਨਹੀਂ ਅਗਰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਣਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਸਿਰ ਨੰਗਾ…
-

ਗੀਤਾਂਜਲੀ: ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਵਿਤਾ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਵਿਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1910 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। 😊 ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਵਿੱਚ 157 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ…
-
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਦਰਦਾਂ ਦੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ,ਜੇ ਨਾ ਦੇਂਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਹਾਰਾ।ਰੁੜ੍ਹ ਜਾਣਾ ਸੀ ਲਹਿੰਦੇ ਬੰਨੇ,ਬਚਿਆ ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਲਲਕਾਰਾ। ਫ਼ਤਿਹ ਨਸੀਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇ ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕਹਿਣ ਮੁਤਾਬਕ,ਹਿੰਮਤ ਯਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਜਿਹੜੇ, ਮੰਗਦੇ ਨਾ ਉਹ ਤਾਣ ਉਧਾਰਾ। ਦੇਗ ਉਬਾਲ਼ੇ ਖਾਂਦੀ ਅੰਦਰ,ਸੁਣਨ ਦਿਆਲੇ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ,ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰ ਨੂੰ,ਦਿਉ ਅਸੀਸਾਂ, ਮਿਲਾਂ ਦੋਬਾਰਾ। ਪ੍ਰਾਣ ਜਦੋਂ ਪੰਖੇਰੂ ਹੋਏ,ਮਤੀ…
-

ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਰਾਮਪੁਰੀ ਜੀ ਯਾਦ ਆਏ
ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਡਾ. ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿੱਤ ਅਕਾਡਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬੋਰਡ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ।ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਰਾਮਪੁਰੀ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਾਲ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਆਪਣੇ ਸੰਪਾਦਨ ਅਧੀਨ ਛਪਦੇ ਸਾਹਿੱਤ- ਆਲੋਚਨਾ ਪੱਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ 12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਰਪਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ। ਮੇਰੇ ਹਮ ਉਮਰ…
-
😎 ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਜਾਂ 😎
*ਬਾਬਾ ਬਣਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ,ਨਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਡਿਗਰੀ-ਡਿਪਲੋਮਾ ਏ,ਬਸ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ,ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਗੋਲਾ ਏ-੨ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ…… *ਧਰਮ-ਕਰਮ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾ ਕੋਈ,ਬਸ ਚੋਲਾ ਪਾਇਆ ਧਰਮਾਂ ਦਾ,ਬਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਖਾਤਰ,ਜਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਦਾ-੨ਸੁਰਗ-ਨਰਕ ਤੇ ਸੱਚਖੰਡ ਦਾ,ਸਾਨੂੰ ਪਾਇਆ ਰੋਲ-ਘਚੋਲਾ ਏ,ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ….. *ਕਰਾਮਾਤ ਨਾ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ,ਨਾ…
-
ਸਾਵਧਾਨ, ਹੋਸ਼ਿਆਰ!
“ਸਾਵਧਾਨ… !” ਜਿਉਣ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰੂਗਾ।ਮੱਛੀਉ ਮਛੇਰਾ ਥੋਨੂੰ ਚਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰੂਗਾ। ਝੂੰਗਾ ਜਿਹਾ ਖਿੰਡਾਅ ਕੇ, ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ‘ਕੱਠੀਆਂ,“ਅਜੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਹੈ..” ਦਾ ਲਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰੂਗਾ। ਕੁੰਡੀ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਸਵਾਦ ਜਿਹਾ ਲਪੇਟ ਕੇ,ਫਸਾ ਕੇ ਮੂੰਹ ‘ਚ ਖਿੱਚਵਾਂ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰੂਗਾ। ਅੱਧਮਰੀ ਜੋ ਰਹਿ ਗਈ ਤਾਂ ਜੇਤੂ ਅੰਦਾਜ ‘ਚ,ਗਰਦਨ ਦੇ ਉੱਤੇ…
-

ਆ ਜਾ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਵੇਖ ਲੈ
ਆ ਜਾ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਵੇਖ ਲੈ ।ਥੁੜਾਂ ਮਾਰੀ ਓਦਰੀ ਬਹਾਰ ਵੇਖ ਲੈ । ਗੱਭਰੂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਖੇਡਦੇ ਕਬੱਡੀਆਂ ।ਜ਼ਾਤਾਂ ਗੋਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਸੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡੀਆਂ ।ਉੱਡ ਗਿਆ ਓਥੋਂ ਤੂੰ ਪਿਆਰ ਵੇਖ ਲੈ । ਕਿੱਕਲੀ ਤੇ ਗਿੱਧਾ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ।ਪੀਂਘ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਸੀ ਆਕਾਸ਼ ਗਾਹੁੰਦੀਆਂ ।ਖ਼ਤਰੇ ‘ਚ ਕੂੰਜਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਡਾਰ ਵੇਖ ਲੈ । ਸਤਿਨਾਮ ਨਾਲ…
-
ਇਸ਼ਕ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮੰਦਿਰ
ਇਸ਼ਕ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮੰਦਿਰ ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ , ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ । ਜਿੱਧਰ ਦੇਖਾਂ ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ । ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ , ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ । ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧੜਕਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ । ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ , ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ । ਇਸ਼ਕ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ…
-

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ ਕਹਿ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1621 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸਨ, ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਨ [1]। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ…